Real thua Atletico ở Metropolitano thật ra chẳng bất ngờ chút nào.
Nếu kéo tầm nhìn ra xa một chút, sẽ thấy vấn đề rất rõ: Real của Mourinho có thể thắng đậm trong không khí Bernabeu, nhưng vừa rời sân nhà, trận đấu thường lập tức trở nên khó. Trước đó họ thua Betis của Pellegrini, vài trận khách khác cũng nhọc nhằn, chỉ thắng sát 1 bàn.
Về lý thuyết, giờ vùng dậy đuổi theo, chưa thể nói ngôi vô địch giải đã hết hy vọng. Nhưng báo Tây Ban Nha đã bắt đầu nhắc: chức vô địch giải, ít nhất một phần lớn, được thắng trên sân khách.
Vấn đề của Mourinho rốt cuộc ở đâu?
Đặt vào ngữ cảnh bóng đá hôm nay, tôi nghĩ có thể tóm thế này: Mourinho không còn giỏi chỉnh đội về chuyển trạng thái.
Câu ấy thật ra hơi mỉa.
Năm 2010, sau khi Benitez tiếp quản Inter, từng ngụ ý đội Mou để lại quá phụ thuộc phản công trực diện, thậm chí “thô”. Đánh giá của Benitez lúc ấy hơi hẹp: thô hay không không quan trọng; Mou dẫn Inter đoạt cú ăn ba, sống được bằng phản công, chứng tỏ lúc ấy đội ông về chuyển trạng thái đúng tầm thế giới.
Sao giờ lại không được?
Vì bóng đá đã đổi.
Hàng loạt cách mạng chiến thuật do Rangnick, Klopp và những người khác đại diện đã đổi khái niệm “chuyển trạng thái”. Trước đây, một lần chuyển thành công nhiều khi trước hết đòi phòng ngự vững; vừa cướp được bóng là dùng ngay khoảng trống, tốc độ và khả năng ngôi sao để hoàn tất tấn công.
Hôm nay đương nhiên vẫn cần những thứ ấy, nhưng chỉ thế đã xa không đủ. Đặc biệt thời AI, mọi đội đều có thể nắm trước các bài chuyển trạng thái quen thuộc, thói quen cầu thủ, rồi bố trí tương ứng. Vì vậy, muốn chuyển hiệu quả hôm nay, đội phải hoàn tất nhiều việc hơn trong thời gian cực ngắn, và phải bằng phối hợp cả đội. Ví dụ có người lập tức kéo biên, có người xuyên sâu, có người làm tường, tạo thêm lựa chọn chuyền… Ngày càng là phối hợp tập thể, chứ không phải đưa bóng cho một hai người xung lực mạnh nhất.
Đây đúng là vấn đề rõ nhất của Real hiện nay. Marca sau trận có câu rất chính: chuyện trọng tài là một chuyện, Real đá tệ là chuyện khác. Động tác của Romero và Lee Kang-in đúng là có tranh cãi, nhưng tranh cãi ấy không thể thành cớ che nội dung trận đấu. Vì trước khi Huijsen bị đuổi, Real đã chẳng giống một đội chuẩn bị thắng trận.
Chính vì Real quá tầm thường, Atletico mới dần tăng tốc. Trước khi Real thua 0-1, họ đã thấy nặng, nhưng suốt trận không tận dụng được khoảng trống Atletico dâng cao để lại để tạo phản công thực sự hiệu quả.
Ví dụ khoảng phút 48, Real có một pha 3 đánh 3 rất điển hình, ba người phía trên xử lý thất bại. Ngay sau đó Vinicius cướp bóng phía trên, vốn là cơ hội chuyển rất tốt, nhưng anh đưa cho Mbappe rồi người Pháp chỉnh chút, nghĩ chút, cửa sổ đột phá chuyển trạng thái đóng rất nhanh.
Nghĩa là các tiền đạo của Mourinho, với bước tiếp theo sau khi nhận bóng trung-tiền, chưa tạo được hiểu biết đủ thống nhất.
Marca chê Valverde và Tchouameni đứng cùng nhau “chẳng tạo ra thứ gì”. Tờ báo cho rằng họ chạy được, tranh được, phủ sân rộng, nhưng nếu giao hết trách nhiệm tổ chức tấn công cho hai người, bóng dễ thành “chuyền ra, chuyền lại, cuối cùng chẳng tới đâu”.
Có người nghĩ khó của Mou là CLB không giúp ông chiêu mộ Rodri. Tôi thấy không thể mô tả đơn giản thế. Atletico cũng không có Rodri. Lee Kang-in danh tiếng và giá đều dưới Rodri, sao anh lại thành mắt xích then chốt trong tấn công Atletico?
Pha đẩy bóng trước bàn thứ hai của Atletico rất điển hình. Nhịp nối của Lee Kang-in với Giuliano Simeone cho thấy logic cơ bản hôm nay để phá phòng ngự khu vực: trước khi chuyền dọc xảy ra, Lee Kang-in đã bằng di chuyển, phối hợp, xoay trở kéo hàng thủ đối phương ra một chút, rồi tìm chính xác khe vừa xuất hiện. Sau đó Giuliano Simeone bên phải tạt rất êm, Jonathan David dứt điểm trực tiếp.
Rất giống nhận xét L’Equipe về trận bán kết Pháp thua Tây Ban Nha ở World Cup: ba năm Yamal gặp Pháp, ngay cả di chuyển ngang hay kéo bóng về cũng khiến hàng thủ Pháp rối và hở.
So với đó, Real nhiều lúc vẫn chờ Bellingham, Vinicius, Mbappe tự giải quyết; nhịp một người chẳng liên quan nhịp những người khác. Đội Simeone chưa chắc đá một trận hoa mỹ, nhưng ít nhất nhất quán hơn. Marca nói Atletico “rõ hơn mình muốn đá gì”.
Một đặc điểm cầm quân của Mourinho là ông khá giỏi lấy niềm tin cầu thủ; họ thường sẵn sàng nghe lệnh, thực hiện chiến thuật nghiêm. Nhưng vấn đề hiện nay là ông đang cố sao chép chính mình thành công hơn mười năm trước. Về kỹ-chiến thuật, tốc độ cập nhật của Mou quá chậm; Mbappe, Vinicius dưới tay ông mơ hồ hơn các mùa trước.
Đây cũng là khác biệt lớn giữa Mou và Ancelotti. Ancelotti không phải nhà cách mạng chiến thuật, cũng không khiến người ta thấy ông giỏi chơi cái mới, đứng đầu sóng cách mạng, nhưng năng lực cập nhật của ông luôn mạnh, luôn chỉnh mình theo cầu thủ, thời đại và môi trường trận đấu; các đội ông từng cầm, về phong cách, khác nhau rất nhiều.
Ancelotti và Zidane lần hai dẫn Real đều vô địch La Liga ngay mùa trọn vẹn đầu tiên. Cả hai cũng không gặp cảnh khốn chiến thuật như Real hôm nay ngay mùa đầu. Nếu sau kỳ FIFA Real không đổi thực chất, trước cuối 2026 bị Barca bỏ quá xa trên BXH, thì không loại trừ lần “nhập cung” thứ hai của Mou sẽ kết thúc vội.
Cập nhật: 2026-09-21 18:31